NART
NART

GİRİŞ
Kullanıcı Adı

Şifre





>Üye Değilim     >Şifremi Unuttum

ETİKET BULUTU

MÜZİK ÇALAR
4SIMD.MP3
2
4WORED1.MP3
8
10

Nart Ajans Reklam

ADİGE'DE NELER OLUYOR?

Rusya Federasyonu'na bağlı Adige Özerk Cumhuriyeti'nde, özellikle eski SSCB topraklarında yaşamış ve şimdi göç arayışı içerisinde olan Ermeni ve Kürtler gibi kimi etnik grupların yerleşme çabaları nedeniyle, Adigeler, kendi vatanlarında "azınlık" konumuna düşme tehlikesi ile karşı karşıya. Basit bir "göç olgusu" gibi görünen bu durumun gelecekte, Adigelere yönelik sosyal, politik ve ekonomik bir takım olumsuz sonuçlar doğurmasından korkuluyor.
24-10-2005 - 3112 kez okundu

Bilindiği gibi, Adige Özerk Cumhuriyeti, henüz kendi öz evladı olan Adigeler'e tam anlamıyla vatan olabilmiş değil. Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde, 1864 büyük Kafkas sürgünüyle birlikte Osmanlı topraklarına göç eden Çerkeslerin büyük bir akın ile anavatanlarına döneceği korkusu hakimdi. SSCB'nin yıkılışı Çerkesler için bir umut ve kıpırdanma vesilesi iken Ruslar açısından endişeydi. Beklentilerin aksine "Adige" halkının anavatana dönüş süreci şok dalgası yaratamayacak kadar cılız kaldı. Toplam Adige nüfusu 108.000'i geçmeyen Adige'ye, SSCB sonrasında Kosova'dan 174, Suriye'den 120, Ürdün'den 35, İsrail'den 3 kişi dönüş yaptı. Yani Ruslar açısından korkulan olmadı ve "sürgün coğrafyası" diasporadan, anavatanına dönenlerin toplamı 467'yi geçmedi.

Buna karşın, Adige ÖC'ye 1989 yılından itibaren Suriye, Irak, İran, Ürdün, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan'dan Kürt aileler gelmeye başladı. Son 10 yılda Adige nüfusunun artış hızı % 1 iken, akraba ve birinci dereceden yakınları ile evlilik yapan Kürtlerin nüfusu % 10 oranında arttı. Çoğunluğu Kürtçeden başka dil bilmeyen ve okur-yazar bile olmayan Kürtler bölgede iş ve eğitim açısından da sorun yarattı ve yaratmaya devam ediyor. Bunların büyük çoğunluğunun, herhangi bir ülke pasaportları dahi bulunmuyor. Yerleştikleri bölgelerde de diğer halklar ile anlaşamayarak, bölücülük yapmakla tanınıyorlar. Bir çoğu terör örgütü PKK/Kongra-Gel adına para toplayıp, mafya hareketlerine girişiyorlar. Yiyecek-giyecek satışı yapılan halk pazarlarından haraç toplayarak, kolay yoldan gelir temin etme yoluna gidiyorlar.

Adige halkı arasında cahil, kültürsüz, eğitimsiz, modern yaşamdan uzak olarak tanınan Kürtler, kiralayabildikleri küçük evlerde 20-25 kişi oturuyorlar. Yerli halk ile de kültür çatışması yaşayan Kürtlerin, bazı yerleşim yerlerinde sık sık Türkiye ve Türk yönetimini protesto eden miting ve gösteriler yürüyüşler düzenlemeleri, Abdullah Öcalan'ın resmi ve sözde Kürt bayrağı taşıyarak mitingler yapmaya devam etmeleri halinde, yönetim tarafından Kürtlere vize ve pasaport verilmeyeceği, ayrıca, Cumhuriyet'ten sürülebilecekleri yönünde karar dahi alındı.

Adige Özerk Cumhuriyeti Devlet İstatistik Komisyonu tarafından hazırlanan Adige Ö.C.'deki demografik değişiklikleri konu alan etütte; 1993 yılından bu yana Adige Ö.C.'deki Çerkezlerin sayısının her yıl ortalama % 3 oranında düştüğü, öte yandan, sözkonusu dönemde, ülkedeki Ermenilerin nüfusunun % 8, Kürtlerin nüfusunun ise % 25 oranında arttığı, Ermenistan'ın "Kafkasya'ya Sistematik Göç" politikasının devam etmesi halinde bölgede etnik çatışmaların kaçınılmaz olacağı, belirtiliyor. Ancak, bölgede artmakta olan Kürt ve Ermeni nüfusunun Kafkasya'ya nasıl bir gelecek armağan edeceği üzerinde de durulmuyor.

Bu Cumhuriyet'te kültürel kimliklerini ve dillerini yaşatmakla hiçbir engelle karşılaşmayan Kürtler 1996'da Ulusal-Kültürel Kürt Otonomisi adıyla bir organizasyon bile kurdular.

Diğer halklarla sorunları olmaksızın yaşadıklarını belirten Kürtler'in 1989'dan beri sessiz sedasız yerleşip gün geçtikçe sayılarını artırdıkları Adige'de hiçbir yerde bulamadıkları rahatın tadını çıkardıkları doğru. Üstelik Rusya Federasyonu'nun yasalarının kendilerine tanıdığı kültürel otonomi haklarını da almış olmanın avantajı içindeler. Kürtler elde ettikleri haklarla övünürken ve oranın yerel halkıyla "uyumlu" yaşadıklarını savunurken, o toprakların asıl sahibi olan Adigeler bu durumdan son derece rahatsız.

Adige'nin Adigece yayın yapan devlete ait gazetesi Adige Mak'ın bir nüshasında Derbe Timur, Adigeler'in rahatsızlıklarını şöyle dile getiriyor: "Kürtler yasalara uymuyorlar. Örneğin erkek çocukları askerlik yapmaktan kaçınıyor, kız çocukları ise 12 yaşına gelince evlendirmek üzere okullardan alınıyor. Feodal değer yargılarının yarattığı tutucu toplumda özellikle kadınlar daha fazla cendere altında. Aşiret sistemine dayalı bir örgütlenmeye dayalı yaşam kuran Kürtler'in yerleştiği köylerdeki diğer halklar, zamanla bu köyleri terk etmeye başlıyor. Kürtler onları kovmuyor ama kendi geleneksel yaşam tarzlarından taviz vermedikleri ve birlikte yaşadıkları hakların yaşam tarzlarına saygı duymadıkları için bölgenin asıl sahipleri yurtlarını terk edip başka yerlere göçmek zorunda kalıyorlar. Bu köylerden göç olması için herhangi bir zorlama yapılmıyor, ancak, nerede olurlarsa olsunlar kendi istedikleri gibi yaşamaya alışmış olan Kürtlerle yerli halk anlaşmazlığa düşüyor." Derbe Timur'un, Adige Mak'taki yazısını bitirirken Adigeler, arasında oluşan hassasiyeti göstermesi açısından sarf ettiği kelimeler çarpıcı: "Adigeler her zaman konuklarına değer verirler ama ev sahibine saygı duymayan konuğa da kapıyı açmamak daha iyi olsa gerekir."

Aslında son derece misafirperver insanlar olan Adigeler, şimdilik Kürt ve Ermeniler'in kendi topraklarına yerleşmelerine ses çıkarmıyorlar. Ancak bu Cumhuriyet'te yeni etnik adaların oluşması ve bunların ülke kaynakları üzerinde söz sahibi olmalarına bir de sosyal ve kültürel uyumsuzluklar eklendiğinde Adige misafirperverliğinin de artık kaldıramayacağı bir sosyal krizin oluşması beklenebilir.

Öte yandan, buradaki Ermeni ve Kürtler devlet dairesinde çalışmak istemiyor, geçimlerini tarım, hayvancılık ve ticaretle sağlıyorlar. Bu nedenle kamu alanında fazla talepleri yok, dolayısıyla şimdilik siyasal hedef de sözkonusu değil. Adige'nin yılda 2-3 ürün elde edilebilen verimli toprakları şu anki nüfusu besleyecek durumda. Ama nüfus artışı devam ederse durum farklılaşır. Zira Kürt nüfusu göç dursa da çok çocuk sahibi olma geleneğine bağlı olarak Rus ve Adigeler'den çok daha fazla artış kaydediyor.

Derbe Timur, "Kürtler sürekli daha iyi bir yaşam peşindeler. Onların sorunlarını biz anlamazlıktan gelemiyoruz ama kendileri bize yol açtıkları sorunları anlamak istemiyorlar" ifadelerine yer veriyor. Adige basınının aktardığı bilgilere bakılırsa, Kürtler kendilerine has bir dünya kurmuşlar. Adige'nin siyasal sistemine ilişkin bir taleple öne çıkmamakla birlikte özellikle de Türkiye'deki politik gelişmelerden de gözlerini ayırmıyorlar.

Şöyle ki, 1996'da kurulan ve kendilerini Adige devletinin Kürtler hakkında muhatap olarak gördüğü kurum olarak lanse eden "Ulusal-Kültürel Kürt Otonomisi", PKK/Kongra-Gel'i açıkça destekliyor.

Kafkasya'daki Kürt meselesinin daha iyi anlaşılması açısından göçün nereden ve hangi nedenlere bağlı olarak yaşandığına da değinmek gerekiyor.

Kürtler'in Kafkasya'daki varlıkları daha eskilere dayandırılmakla birlikte, 1925'te Şeyh Said isyanının bastırılmasının ardından Ermenistan ve Azerbaycan'a daha yaygın bir Kürt akınından bahsediliyor. Stalin döneminde de, 1936-1937 yıllarında, Kürtler'in bir kısmı SSCB'nin farklı bölgelerine özellikle de Kazakistan'a sürüldü. Bunlardan bir kısmı da daha sonraki yıllarda geri döndü. 1987-1988'de Karabağ'daki olaylar Kürtler'i yeniden yerlerinden etti. Kürtler'in yeni rotası Kuzey Kafkasya oldu. Adige'ye Ermenistan haricinde Kazakistan, Kırgızistan ve Azerbaycan'dan Kürt akını ise daha çok ekonomik nedenlere bağlanıyor.

Son yıllara kadar Kürt göçüne kayıtsız kalmayı tercih eden Adigey yönetimi, birkaç yıldır bu sorunla nasıl baş edeceğini düşünüyor. Adigey Cumhuriyeti Parlamenterler Meclisi İnsani Sorunlar Komitesi Danışmanı Hamit Neguç ise, Adige Mak'taki "Rusya Federasyonu'nda Göçmen Sorunları" başlıklı yazısında "Günümüz Rusya'sının en önemli sorunlarından biri ülkeye kontrolsüz olarak giren göçmenlerdir. Bu durum devlet bütçesini olumsuz etkilemekle birlikte toplumsal barışı ve özellikle de Kuzey Kafkasya'da huzuru bozucu niteliktedir... Görevlilerin yeterli kontrolleri yapmamaları nedeniyle göçmenler başka ülkelerdeki yakınlarını akrabalık bağlarını kullanarak, çalışma, evlilik ve turizm gibi bahanelerle yoğun bir şekilde Rusya'ya getirmeye devam etmektedir" sözlerine yer veriyor. Neguç'a göre, 7807 kilometrekareden ibaret bu toprak parçasında nüfus artışı son 10 yılda yaklaşık 30.000 oldu. Adige'de yaşayan göçmen nüfusun oranı ise % 7'ye yükseldi. Artan göç ve farklı halklardan bölgeye doğru yoğun akış zaten küçük bir Cumhuriyet olan Adige'yi kaygılandırıyor. Bu yüzden son süreçte gelen Kürtlerin bir kısmı halen vatandaşlığa kabul edilmemiş durumda.

Öte yandan, Adige Güvenlik Konseyi, Cumhuriyet'teki Adige nüfus oranının toplam nüfus içinde hızla azalmasına neden olan Kürt ve Ermeni göçünü engelleyecek bir çözüm bulmak için sık sık toplantı yapıyor. Ancak somut bir karar alınamıyor.

Adige'de Kürt ve Ermeni nüfus artış sorunu önümüzdeki günlerde ve yıllarda daha çok tartışılacak gibi görünüyor. .(diplomatikgozlem.com )

Etiketler:
adige neler oluyor?

YORUMLAR
HatkoCengiz Bence Adygeye yerlesmek o kadar kolay degil. Oraya yerlesen Kürtler ve Ermeniler en az 80 seneden beri Rus vatandasi olan Insanlar yani Türkiyeden veya Arabistandan oraya göc edenler degil. Buraya yerlesen Kürtler ve Ermeniler cogunlukla Ermenistandan vs geliyorlar ve Adygeyin Ekonomik durumu Ermenistandan iyi oldugu icin onlarin buraya göc etmesi daha kolay ve yasam Standartlarini böylece yükseltmis oluyorlar ve bir önemli noktada su ki, bu Insanlar eski sovyet sistemine ve böylelikle simdiki Rusyaninda sistemine alisik olmalari. Diyasporadaki Adygelerin cogunlu su anda Türkiyede, Avrupada, Ürdünde ve ABD de rahat bir hayat sürdürüyorlar ve bunlarin Ekonomisi bozuk olan bir Adygeye yerlesmeleri kolay kolay beklenemez. Biz bu Ülkelerde istedigimiz mevkilere ulasabiliyoruz ve Kafkasyadaki gibi Devlet terörünede maruz kalmiyoruz. Ben kendimde sahsen Adygeye yerlesmek istiyorum ama Ekonomisi bozuk olan ve Rus Devlet terörüne maruz kalma tehlikesi olan bir Adygeye yerlesmek istemiyorum. Yani benim demek istedigim bizim Diyaspora Adygeleri olarak ilk Görevimiz Adygeyin Ekonomisini güclendirmek ve Anavatana yatirim yapmamiz. Bir de sunu belirtmek istiyorum: Adygeye yerlesme imkani sadece Adygelere degil, Diyasporada yasayan her Cerkes icin yani Abhaz, Cecen, Dagistanli, Karacay-Balkar, Osset ve Ubih icin verilmelidir. Saygilarla.
kartal78 SAYIN BAHTİYAR BEY:
SİZİN KADAR OLMASA DA MUTLAKA Kİ BİLİYORUM. AM ZOR DA OLSA ÇARESİ NEDİR. AMACIM POLEMİK YRATMAK DEĞİL AMA GERÇEKTEN NEDİR.EŞİM YAKLAŞIK 8 YIL ÖNCE AİLESİ İLE BİRLİKTE 1 YIL ABHAZYA'DA KALDI AMA BABASININ RAHATSIZLIĞI SEBEBİ İLE GERİ DÖNDÜLER (BENİM İÇİN GEÇERİ BİR SEBEP DEĞİL).
BEN E4 YILLIK EVLİ VE 10 AYLIK BABAYIM. ÇEŞİTİ MANALARA ÇEKMEYİNİZ FAKAT HANGİ TARLAMI SATAYIM, HANGİ BANKAYI SOYAYIM DA GİDEYİM?.
YAMANMAK ANLAMINDA DEĞİL AMA BİR ÖN AYAK OLUNSA VALLAHA BU SAYININ ÇOK FAZLA ARTACAĞINI DÜŞÜNÜYORUM.KÜRTLERİN ADIĞEY'DE VATANDAŞLIKLARI BİLE YOK ONLAR NASIL GİDİYOR. MUTLAKA BU İŞ ORGANİZE BİR İŞ (İÇ VEYA DIŞ GÜÇLER).
BU ARADA 5 MİLYONU BENDE ABARTILI BULUYORUM FAKAT, ÖZ ÇERKEZ YANİ BİLİNÇLİ ANLAMINDA BİR SAYI TAHMİN ETSEK, BU BELKİ 1 MİLYONU BULMAYACAK.
TEKRAR EDİYORUM AMACIM MUHALEFET OLMAK POLEMİK YARATMAK DEĞİL, NAÇİZANE FİKİRLERİMDİR.
TEŞEKKÜR EDERİM.
kartal78 HADİ BEN VARIM!!!
kartal78 BU NASIL BİR İŞTİR ANLAMIYORUM! DÜNYANIN DÖRTBİR TARAFINDA HİÇ DE KÜÇÜMSENMEYECEK MEVKİDE VE SAYIDA ADIĞE VB. YAŞIYOR AMA, SADECE BU YAZILARI OKUYUP BOL BOL CEVAP YAZIYORUZ, AHKAM KESİYORUZ. AMA SADECE BU. O BEĞENMEDİĞİMİZ KÜRT, BABASININ HAYRINA GİTMİYOR ORALARA MUTLAKA!!! AMA BİZ BIRAKIN BABAMIZIN HAYRINI ATALARIMIZA, GELECEK SOYUMUZA VE KENDİMİZE BİLE HAYRIMIZI DÜŞÜNÜP HERHANGİ BİR HAREKETTE BULUNMUYORUZ. YAZIK.
PEKİ BİZ NEDEN BÖYLEYİZ,ATALARIMIZIN KAFASI ÇALIŞMADIĞI İÇİNMİYDİ O KADAR Z U L Ü M ÇEKİP BU YOLDA ÖLDÜLER!!! YOKSA BİZ Mİ ÇOK AKILLIYIZ!!!
BU BÖYLE DEVAM ETMEMELİ. VATANIMIZA KÜRTLER BİLE GİDEBİLİYORSA BİZ NEDEN GİDEMİYORUZ!!!
VAY HALİMİZE.
bahtiyar Diasporadan gidip yerleşmek Rusya Federasyonundan gidip yerleşmek kadar kolay olsaydı sanırım problem olmazdı.Ayrıca ben 5 milyon sayısını abartılı buluyorum .
muharreM_ Adige Güvenlik Konseyi buna nasıl engel olamaz onu anlamadım. Bir cumhuriyete gidip yerleşmek bukadar basitse 4-5 milyonluk Adige diasporası neden vatanına dönme konusunda ısrarcı değil.
Kürtlerin gittikleri yerde adeta bölünerek çoğaldıkları düşünülürse en sert önlemi almak için gecikmemeli..
swilo azınlık durumuna düşme tehlikesi orada bulunan adıgeyler tarafından önüne geçilemeyecek bir sonuç.bence bütün diasporadaki çerkez dernekleri bulundukları bölgeden gönüllü gençler tespit etmeli ,ve iyi bir alt yapı hazırlayarak anavatana yerleşmeleri sağlanmalı .inanıyorum ki sadece türkiyedeki her köyden 2 kişi ve her şehirden 10 kişi gereklialyapı sağlanarak oraya yerleşmeleri sağlanırsa sorunun çözümü için büyük bir adım atılmış olur ama maalesef bizim derneklerimiz sadece forklör ile ilgilenip anavatana dışardan ahkam kesmek kolaylığını tercih ediyorlar.varmı gelen ben gönüllüyüm
derman Merhaba!

Olanlar sadece Adige'de olmuyor.Diasporada da bakacak olursak bazi 'aydin cerkes' lerimizin kurtlerle ve ermenilerle isbirligini yegledigini gorebiliriz.
Su meshur hacli sitemizde bir bakiniz Ermeni yaziyor,Cerkes bakiyor oynaniyor.
Artik isi oylesine ileri goturduler ki,akil hocamiz bile olabildiler.
Bir araya gelmesini beceremeyenler ,vicdanlarinin sesine kulak tikayanlar,tarih onunde yargilanacaklardir!
Yorum yapmak için giriş yapın...

MIZAGE DERGİ YÖNETİCİLERİ KAYSERİ'DE
KARAÇAY-BALKAR KÜLTÜR VE YARDIMLAŞMA DERNEĞİ 13. GENEL KURULU.
AYŞE & HAKAN EKER GELİN ALMA
ÇAĞDAŞ SANATLAR MÜZESİ'NDE MIZIKA DİNLETİSİ
ESKİŞEHİR KUZEY KAFKAS KÜLTÜR VE DAYANIŞMA DERNEĞİ CİHAN ERTOK İLE DEVAM DEDİ
ESKİŞEHİR KUZEY KAFKAS KÜLTÜR VE DAYANIŞMA DERNEĞİ GENEL KURULUNU YAPTI.
KAFKASYA UÇUŞLARI BAŞLADI
ARDA ARGUN'A LEON NİŞANI
ADİGE MİLLİ KIYAFET GÜNÜ KUTLANDI
KAFDAV YAYINCILIK ESKİŞEHİR KİTAP FUARINDA
/ 599>

EN ÇOK OKUNANLAR
Kayıtlı başka haber bulunmamaktadır